“İktidarın en büyük düşmanı hakikattir.”
“Güç yozlaştırır, mutlak güç mutlak yozlaştırır!”Cengiz Han’a Küsen Bulut, büyük usta Cengiz Aytmatov’un olgunluk döneminin en güzel yapıtlarından biri, belki de en güzelidir. Bir yandan adaletsizliğin, totalitarizmin ve mutlak güç talebinin nihai sonuçlarını ve yarattığı emsalsiz tahribatı, bir yandan da her sonun bir başlangıç olduğunu, umudun direnmek demek olduğunu son derece edebi ve estetik bir biçimde anlatır
“Hakikat, en çok güçlülerin susturmak istediği şeydir.”
“Gökyüzü bile özgür değilse, insan nasıl özgür olabilir?”
“Bir insanın vicdanı sustuğunda, en büyük felaket başlar.”
“Sanatçı susarsa, hakikat de susar.”
“Güç, çoğu zaman gerçeği duymak istemez.”
Bu eser, Aytmatov’un iktidar, vicdan ve sanat üzerine en sert ve en felsefi metinlerinden biridir. Hikâye, Cengiz Han döneminde geçer ve merkezinde bir sanatçı olan Abutalip Kuttubayev vardır (bazı baskılarda isim farklı geçebilir). Romanın en çarpıcı yönü, sanat ile iktidar arasındaki çatışmayı ele almasıdır. Cengiz Han, mutlak gücü temsil eder. Onun dünyasında: düzen itaat korku vardır. Ama sanatçı için: özgürlük ifade hakikat önemlidir. Romanda bir bulut metaforu vardır. Bu bulut, Cengiz Han’a “küsmüştür.” Çünkü onun dünyasında doğa bile özgür değildir. Aytmatov burada aslında şunu söyler: Güç arttıkça vicdan azalabilir. Sanatçının trajedisi de buradan doğar. Çünkü gerçekleri söylemek, çoğu zaman cezalandırılır.

