Kalp hakikati arar.

Kalplerin Keşfi
İmam-ı GazaliMükâşefetü’l-Kulûb konu itibariyle tasavvufî bir eserdir. İçerik itibariyle kalpleri hassas bir İslâmi hayata sevk etmeyi, oraya saf bir İslâmî hayatı sıkıştırmayı hedef edinen bir eserdir. Mükâşefetü’l-Kulûb bir 'Kalpleri İhyâ' kitabıdır. Durumlarını tespit ve keşfedip aralayarak, ortaya çıkararak ıslaha çalışmayı öğreten bir eserdir. Tasavvuf kalp ile meşgul olan bir ilimdir. Malûmdur ki, kalp nasıl olursa dış âzâ ve yaşayış da ona uygun bir manzara arz eder. Allah Teâlâ’nın; 'Her kulun kalbini günde birkaç kere kontrol ettiği' hadisinin mânâsına itibarla tasavvufta amellerin zuhur mahalli olan kalp ele alınmıştır. Bu her İslâm âliminin, Hakka ubûdiyyete kendini adamış her âbid ve zahidin başta ya da sonda yaşadıkları bir hayat tarzıdır. Cenâb-ı Hakk’ın her gün ziyaret ettiği kalp hiç şüphesiz ki temiz olmaya lâyıktır. Çünkü bir kulun, Rabbine karşı (kölenin efendisine misali) edep kaidesidir. Edebi olmayan bir kulun Rabbi yanında itibarı olmaz. Hâlbuki bir köle için gaye, efendisinin teveccühünü kazanmasıdır. Kulun saadet ve huzuru da buna bağlıdır. Bu bakımdan kalp, kalplerin keşfi ve hâllerin bilinmesi (Mükâşefetü’l-Kulûb) gayet mühimdir. (Tanıtım Bülteninden)
Şu beyitlerin şairi, ne güzel demiştir; Misafiri niye sevmeyeyim? Veya ona güler yüz göstermekten niye hoşlanmayayım? Misafir benim yanımda, aslında Kendi rızkını yiyor ve karşılığında bana teşekkür ediyor.
Zaten aklı çok ve derecesi yüksek olanlar kendilerini daha az beğenir ve nefislerini daha şiddetle kınarlar.
Şairin bu konudaki sözü ne güzeldir; Sakın iyilik âdetini hiç kimseye karşı kesme, Elinden geldikçe ve günler birbirini kovaladıkça. Allah'ın sana yaptığı ihsanı hatırla. Çünkü O başkalarını sana muhtaç kıldı, seni başkalarına değil.
Şairin şu sözleri ne kadar güzeldir! Ey dünya ve onun ziyneti ile oyalanan, Ve gözlerini kırpmadan dünya hazlarına dalan kimse, Huzuruna varınca Allah'a ne diyeceksin?
Şair Mahmud-ül Bahili der ki; Hey gidi hey, dünya insan içinde herhalde bir imtihan vesilesidir. İster gelsin, ister gitsin, Eğer gelirse sen de devamlı şükrü karşıla Giderse sabret ve tahammüllü ol.
Niye birbirinizi sevmiyorsunuz? Niye birbirinize doğru yolu tavsiye etmiyorsunuz, oysaki sizler Allah'ın dininde ortak olan kardeşlersiniz.

