Bu eser, eğitimin insan hayatını nasıl değiştirebileceğini anlatan en güçlü hikâyelerden biridir. Romanın merkezinde Düyşen adlı bir öğretmen vardır. Düyşen eğitimli biri değildir. Sadece okuma yazma bilir. Ama içinde büyük bir inanç vardır: “Bir insanın hayatını değiştiren şey eğitimdir.” 1920’lerin Kırgız köyünde, kimse kız çocuklarının okumasını istemez. Eğitim gereksiz görülür. Ama Düyşen inat eder. Harabe bir ahırı okula çevirir. Çocukları tek tek toplar. Onlara okuma yazma öğretmeye çalışır. Bu hikâyenin merkezindeki kişi ise Altınay adlı bir kızdır. Altınay fakir ve kimsesizdir. Üstelik akrabaları onun okumasını istemez. Ama Düyşen onu korur, destekler ve eğitir. Yıllar sonra Altınay büyük bir akademisyen olur. Ama o başarının arkasında kim vardır? Düyşen. Roman aslında şu soruyu sorar: Bir insanın kaderini değiştiren kişi kimdir? Cevap nettir: Bir öğretmen. Temalar 1. Eğitimin gücü Aytmatov burada eğitimi bir devrim olarak görür. 2. Fedakârlık Düyşen toplum tarafından küçümsenir ama vazgeçmez. 3. Kadınların özgürlüğü Altınay’ın okuması sadece bireysel bir başarı değildir. Bu aynı zamanda bir toplumsal dönüşümdür. 4. Minnet ve hatıra Romanın en duygusal yönü, Altınay’ın yıllar sonra öğretmenini hatırlamasıdır.
