Batı Türkleri Tarihi

Edouard Chavannes

Henüz puanlanmamış

0 paylaşım

Okuma Kaydı Raf

Kitabın yazarı Edouard Chavannes (1856-1918) hakkında Çin ve Orta Asya tarihi ile uğraşan bilim adamlarının oybirliği ile verdikleri bir hüküm vardır. İstisnasız bu tarihçiler, arkeologlar, antropologlar ve benzeri araştırmacılar E. Chavannes için her olayı ayrıntılarıyla en ince teferruatına kadar ve çeşitli kaynaklarda ileri sürülen farklı görüşlerin doğru bir sentezini yaparak inceleyen bir yazar olarak kabul etmektedirler. ]893 yılında arkeolog A. Heinekel'in başkanlığında Orhon Yazıtlarını incelemeye giden üç kişilik bir Fin heyetinin yayınladığı Fin Atlası adlı temel eserde adı geçen, yazarımızdan, verdiği bilgiler dolayısıyla, ele aldığı konularda bir rehber olduğundan söz edilmektedir. indiana Üniversitesi profesörlerinden Deniş Sinor'un yazdığı kitapta (İç Asya Tarihi, 1990, Kembriç Üniversitesi) E. Chavannes'in bu eseri için "erişilemez" tabiri kullanılmıştır. Son zamanlarda ortaya çıkan bulgular ve bu konularda yazılan kitaplar Türk tarihinin milattan binlerce yıl öncesine dayandığını ve bunun bulunan olanca yazılarla ispat edildiğini göstermektedir. Batı yazarlarının bizim tarihimizi çok daha sonraları başlatmak istedikleri, hatta bazı yazarlarımızın da bu görüşü paylaştığı bilinen bir gerçektir. Ancak, son keşifler karşısında batılı yazarların bir duraklama geçirdikleri, en azından ortaya çıkan bulgulara karşı cephe alamadıkları görülmektedir. Kitapta, Batı Türk Kağanları sıra numaraları ile tespit edilmiştir. Türklerin, Batı ve Doğu olarak ikiye bölünmesinin, Çin kaynaklarına göre 581 yılında gerçekleştiği ve Büyük Yabgu diye adlandırılan babaları T'ou-ou'nun batıya ikinci oğlu İstemi Han'ı, doğuya ağabeyi Bumin Han'ı atadığı anlatılmakta ve gene aynı kaynaklara dayanarak, bu bölünmede Çinlilerin büyük rolü olduğu belirtilmektedir. İkiye bölünmeden sonra her iki devletin başındakiler Kağan unvanını alarak,devletlerinin tam olarak kurulduğunu göstermek istemişlerdir.