Mefatihuʼl-Ğayb

Kamran Abdullayev

Henüz puanlanmamış

0 paylaşım

Okuma Kaydı Raf

Abdurrahim Halvetî 15. Yüzyıl Azerbaycan coğrafyasının yetiştirdiği nadir şahsiyetlerden biridir. Aslen Nahçıvanʼlı olan fakat Güney Azerbaycan ʼın başkenti Tebrizʼde yaşamış Halvetî her iki şehrin de sanat ve bilimsel birikimini çok güzel bir tarzda birleştirmiştir. Babası Şemseddin Aktâbîʼden aklâm-ı sitte eğitimi almış, Şirin-i Mağribî, Zeyneddin Havâfî, Ali es-Safevî gibi döneminin neredeyse bilinen en meşhur tasavvuf şeyhlerinden istifade etmiştir. Halvetî hat sanatında ustalığını Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan Kütüphanesi için yazdığı Mushafʼla bizlere göstermektedir. Yine Kitâbuʼd-Dekâik fî Marifetiʼl-Hakâik, Tezkire, Şerhuʼn-Nusûs fî Tahkîkiʼt-Tavriʼl-Mahsûs gibi yazdığı çeşitli tasavvuf eserleriyle İbn Arabî, Sadreddin Konevî, Davud Kayserî çizgisindeki Ekberîlik ekolüne mensup olduğunu açık bir şekilde ifade etmektedir. Farsça Divanʼı, Mefâtihuʼl-Ğayb ve diğer eserlerinde yer alan çokca Arapça şiirleriyle de her iki dilde şairliğini sergilemektedir. Fakat ilginçtir ki çok sayıda eserin yazarı olan bu önemli şahsiyet vefatından sonra çok az sayıda çalışmaya konu olmuştur. Halvetîʼnin hem biyografisi hakkında ulaşabildiğimiz bilgiler oldukça kısıtlı, hem de eserlerinin ciddi bir kısmı henüz bulunamamıştır. Bu önemli şahsiyeti tanıtmak için Halvetîʼnin Mefâtihuʼl-Ğayb eseri ile konuya giriş yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş kısmında elde edebildiğimiz kaynaklarla Halvetîʼnin hayatı ve eserleri incelenerek biyografisi oluşturulmaya çalışılmış, tamamı elyazması halinde olan eserlerinin listesi sunulmuştur. Ancak tüm çabamıza rağmen Halvetîʼnin birçok eserinin günümüzde nerede olduğu bilgisine ulaşılamamıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise ulaşabildiğimiz iki nüsha esasında Mefâtihuʼl-Ğayb eseri tahkik edilmiştir. Müellif nüshasına ulaşılamadığı ve eldeki nüshalarda çok sayıda yazım hatalarının mevcutluğundan dolayı tahkikte bir nüsha esas alınmamış, bunun yerine her iki nüshadaki hatalar düzeltilerek tam metin ortaya konulmaya çalışılmıştır.