Toplumla Yüzleşme Yüz Nakli Üzerine Fenomenolojik Bir Çözümleme

Zülküf Kara

Henüz puanlanmamış

0 paylaşım

Okuma Kaydı Raf

Basit bir biyolojik doku transferi olmaktan çok kişilik ve toplumsal kimlikle de doğrudan ilişkili olan yüz nakli, yepyeni fiziki ve ruhsal deneyimleri de beraberinde getirir. Yüzün toplumsal karşılaşma tecrübesi, sosyolojik zemini, algı ve bilinç tecrübesi ise fenomenolojik zemini besler. Bir felsefi düşünüş olarak fenomenoloji, naklin öncesinde ve sonrasında yaşanan bireysel tecrübeleri “canlı beden”, “bilinçli beden”, “algılayan beden” üzerinden değerlendirirken; sosyoloji, toplumsal karşılaşmalarla bedeni yüz üzerinden canlandırmakta ve bedensel bilinci tetiklemektedir. Fenomenolojik açıdan bedenin canlı ve bilinçli olduğu tezinden hareketle yürütülen bu çalışmada, yüzleri deforme olmuş insanların kişilik ve benliklerinde meydana gelen değişimlere eşlik eden toplumsal “büyük gözaltı”yla nasıl başa çıktıkları ve bedensel bir deformasyonun toplumsal bir etiketlemeye dönüştüğü rahatsızlıktan kurtulmak için ne tür bir “yüzleşme” imkânı aradıkları konu edilmiştir. Bu bağlamda şöylesine can alıcı soruları yanıtlamak gerekmektedir: Kartezyen felsefi anlayışın tersine acaba biyolojik beden bilinç sahibi olabilir mi? Biyolojik bedenin “bilinçli hali” bedeni fenomenolojik düzeyde ele almayı olanaklı kılar mı? Eğer böyle bir bilinç söz konusu ise “canlı beden”, hastalık hali durumunda maruz kaldığı toplumsal “gözetleme” biçimleriyle nasıl başa çıkmaktadır? Sosyal ve kültürel çevre, hastalıklı bedenden nasıl bir “hasta-rolü” beklemektedir? Nakille birlikte toplumla “yüzleşme” imkânı bulan kişinin öznel bedensel deneyimleri, bireysel ve toplumsal kimliğinde ne tür değişikliklere sebep olmaktadır? Bu değişiklikler çerçevesinde yüz nakliyle transfer edilen yalnızca doku nakli midir yoksa “kimlik parçacıkları” da mı nakil edilmektedir? İnsandan insana yüz nakledilmesinin ancak bilim kurgu olarak hayal edilmesinden sonra bu naklin gerçekleşmiş olması toplumda hem bir şaşkınlık hem de tıbba karşı hayranlık uyandırmıştır. Öyle ki etiketli yüz, artık büyük medya gözetimi altında ölü bir bedendeki yüzle yer değiştirmektedir. Tıp artık etiketli yüzün yeni kurtarıcısı olarak oyuna dâhil olmuştur. Böylece sakıncalı yüzler, plastik cerrahinin yardımıyla “normal” topluluğun içinde “görünmez” hale getirilmişlerdir. Korunun asli unsurlarıyla birebir görüşmeleri de içeren Toplumla “Yüzleşme” bu alanın öncü çalışması olma özelliğini taşıyor.