Permafrost ve Periglasiyal Jeomorfoloji

Onur Çalışkan

Henüz puanlanmamış

0 paylaşım

Okuma Kaydı Raf

Dünya üzerindeki en zorlu şartlar, en çetin ortamlar soğuk iklim alanlarında ortaya çıkmaktadır. Buzküre, yılın büyük bir bölümünde olumsuz koşullar ve sınırlı olanaklar sunmaktadır. Bahsi geçen alanlar ekonomik faaliyetler açısından da fakirdir. Tarım, hayvancılık, sanayi üretimi sınırlı alanlarda yapılabilmektedir. Bununla birlikte fosil yakıtlar ve değerli madenler bakımından Dünya’nın en zengin rezervleri periglasiyal bölgelerde bulunmaktadır. Petrol ve doğalgaz kuyuları, altın madenleri, doğalgaz boru hatları bir yana, donmuş topraklar insanlık için çok değerli işlevleri de yerine getirmektedir. Gerek kapladığı alanın genişliği gerek etki alanı düşünüldüğünde Dünya’nın soğuk bölgelerinin önemi daha iyi anlaşılacaktır. Dünya’daki kara yüzeylerinin dörtte biri süreğen olarak donmuş durumda bulunmaktadır. Orta kuşakta bulunmasına rağmen Türkiye’nin de %3’ü periglasiyal koşullara sahiptir. Enerji, su ve karbon döngüsü bağlamında ele alındığında gerek Türkiye’de gerekse Dünya’da permafrosta sahip periglasiyal alanların yaşamsal önemi olduğu görülmektedir. Tatlı suların büyük bir bölümünü barındırmalarının yanı sıra küresel iklime etkisi de periglasiyal ortamların bilimsel çalışmaların odağında olmasının gerekçelerindendir.