Sosyal Medyada Omniptikon Gözetim Teşhir ve Dikizleme Kültürü, İktidar Gözetimi ve Mahremiyetin Çöküşü

Dr. Muhammet Emin Sözkesen

Henüz puanlanmamış

0 paylaşım

Okuma Kaydı Raf

Günümüzde mahremiyetin bir norm olmaktan çıkmasında sosyal medya araçlarının yıkıcı bir rol oynadığı açıkça gözlemlenmektedir. Bireylerin kendi mahremiyetlerini bu mecralarda gönüllü olarak teşhir etmeleri ve bu teşhirin diğer kullanıcılar tarafından izlenmesinin olağan bir davranış biçimi olarak kabul görmesi, bu dönüşümün en belirgin göstergelerindendir. Teşhir eden ile dikizleyen arasında kurulan bu simetrik ve yatay gözetim ilişkisi, zamanla mahremiyet üzerinde derin bir aşınmaya yol açmış ve sosyal medya araçlarında kültürel bir norm haline gelmiştir. Buna ek olarak sosyal medya araçlarında teşhirci ve röntgenci arasındaki simetrik iletişimin bir de bu araçların sahipleri ve siyasal iktidarlar tarafından varlıklarının devamlılığı için sürekli ve asimetrik bir şekilde gözetlenmesi, çok yönlü bir mahremiyet kaybını gündeme getirmektedir. Tam da bu noktada Omniptikon gözetim kavramı, sosyal medya araçlarında hem bireylerin birbirini gözetlediği simetrik ilişkileri hem de bu ilişkilerin iktidarlar tarafından görünmez biçimde denetlendiği asimetrik yapıyı anlamak için güçlü bir teorik çerçeve sunmaktadır. Elinizdeki bu eser, sosyal medyada Omniptikon gözetimi merkeze alarak, dijital çağda mahremiyetin, bireyler arasındaki teşhir ve röntgenciliğin kültürel bir norm haline gelmesiyle nasıl aşındığını kapsamlı biçimde ortaya koymaktadır. Ayrıca bu aşınmanın, iktidarların gözetim pratiklerini tarihte eşi görülmemiş ölçüde kolaylaştırarak mahremiyet ve güvenlik üzerinde nasıl derin ve tehditkâr bir etki yarattığını da eleştirel bir bakışla tartışmaktadır.