Kardiyak Rehabilitasyon
Başak Bilir KayaGünümüzden yaklaşık 250 yıl önce William Heberdan tarafından Londra Kraliyet Tıp Akademisinde bir makale sunulmuştur. ‘Some account of a disorder of the breast’ isimli makalesinde Heberdan, anjina pektorisi tarif etmiş ve hatta varyant anjia ve anjinada psikiyatrik süreçlerin ve egzersizin önemine de dikkat çekmiştir [1]. Hastaların ağrısının sol kola yayıldığından, sıklıkla 50 yaş üstü erkeklerde görüldüğünden, ölüm korkusuyla birlikte göğüs ağrısı olduğundan ve ağrının genellikle yokuş yukarı çıkarken ve yemekten sonra olduğundan bahsetmiştir. 1772 yılında yazılan bu yazının belki de en dikkat çekici noktalarından biri son paragrafta saklıdır:-Bu şikâyetin tedavisiyle ilgili ilerleme kaydettiğim hiçbir şey olmamakla birlikte bir hastamın her gün, günde yarım saat testereyle odun keserek bu hastalıktan neredeyse kurtulduğunu söyleyebilirim!İşte bu cümle, kalp hastalıklarında egzersizin etkisine dikkat çeken ilk cümlelerden biri olup kardiyak rehabilitasyon fikrini akıllara sokan ilk tıbbi gözlemlerdendir.